Integracja Sensoryczna (SI)

CO TO JEST INTEGRACJA SENSORYCZNA?

Według J. Ayres „integracja sensoryczna to proces, w którym następuje organizacja dostarczanych do naszego organizmu wrażeń, tak by mogły być wykorzystywane w celowym, zakończonym sukcesem działaniu.”


CO OBEJMUJE DIAGNOZA ZABURZEŃ INTEGRACJI SENSORYCZNEJ?

  • Wywiad z rodzicami obejmujący przebieg ciąży, porodu, wczesne etapu rozwojowe, przebyte choroby
  • Kwestionariusze wypełniane przez rodziców dotyczące zachowania dziecka w domu
  • Testy badające schemat ciała, koordynację ruchową, czucie głębokie, planowanie motoryczne
  • Próby kliniczne podczas których dziecko wykonuje polecenia ruchowe terapeuty
  • Podsumowanie wyników i omówienie ich z rodzicami


TERAPIA INTEGRACJI SENSORYCZNEJ A WIEK PACJENTA

Najlepsze efekty terapeutyczne możemy osiągnąć u młodszych dzieci do około 10 roku życia. Opierając się jednak na jednym z podstawowych założeń terapii integracji sensorycznej i najnowszych badaniach dotyczących plastyczności mózgu- działania te warto podejmować nawet u dorosłych.


LISTA OBJAWÓW MOGĄCYCH STANOWIĆ WSKAZANIE DO PRZEPROWADZENIA BADANIA INTEGRACJI SENSORYCZNE

Pojedynczy objaw nie stanowi wskazania do diagnozy integracji sensorycznej, lecz występowanie kilku lub tym bardziej kilkunastu z nich - tak. Im starsze dziecko (zwłaszcza po 9 roku życia),  tym mniejsza ilość objawów uzasadnia skierowanie na badanie.

  • dziecko nie znajduje przyjemności w zabawach na świeżym powietrzu,
  • ma kłopoty z cięciem nożyczkami, rysowaniem po śladzie, kalkowaniem,
  • gdy pracuje nie pozwala innym stać obok siebie i przyglądać się,
  • ma trudności w przepisywaniu, przerysowywaniu z tablicy,
  • częściej niż inne dzieci w jego wieku odwraca znaki graficzne (cyfry, litery),
  • podczas dłuższego siedzenia ma trudności utrzymaniem głowy w pozycji pionowej, podpiera ją ręką, kładzie się na stoliku itp.,
  • często myli stronę prawą i lewą, w obrębie własnego ciała, w otaczającej przestrzeni,
  • u dziecka występują trudności z samodzielnym żuciem i przełykaniem pokarmów (preferuje dania papkowate), z samodzielnym piciem,
  • potyka się i upada częściej niż rówieśnicy, prawie zawsze ma jakiś siniak czy zadrapanie,
  • ma kłopoty z samodzielnym ubieraniem się, zwłaszcza zapinaniem guzików, sznurowaniem butów,
  • rzucanie i łapanie piłki jest dla niego trudnym zadaniem,
  • jest nadmiernie ruchliwe, nie może usiedzieć/ustać w jednym miejscu,
  • nie próbuje pokonywać naturalnych przeszkód w terenie, tylko raczej je omija,
  • poproszone o coś często albo się z tym opóźnia, albo w ogóle zapomina o wykonaniu,
  • niewłaściwie czy wręcz dziwacznie trzyma różne przedmioty codziennego użytku tj. nożyczki, sztućce czy przybory do pisania,
  • w nowym miejscu dziecko czuje się zagubione, potrzebuje sporo czasu by zdobyć orientację w otoczeniu,
  • ma obniżone napięcie mięśniowe lub wady postawy,
  • przejawia duży lęk przed upadkiem lub wysokością,
  • wchodząc po schodach (schodząc częściej niż inne dzieci trzyma się poręczy, niepewnie stawia nogi,
  • nagłe dotknięcie/popchnięcie z tyłu wywołuje u dziecka "reakcję alarmową" niewspółmierną do siły bodźca,
  • ma kłopoty z czytaniem z tablicy,
  • trudno się koncentruje, a łatwo się rozprasza,
  • wchodzi po schodach dostawiając nogi do siebie na każdym stopniu (wzorzec niedojrzały u dziecka powyżej 3 lat),
  • siadając na krześle czy poprawiając na nim swoją pozycję zdarza się, że spada,
  • ma problemy w samodzielnym myciu się, korzystaniu z toalety,
  • ruchy dziecka są niezgrabne - zbyt zamaszyste, kanciaste,
  • dziecko sprawia wrażenie słabego, szybko się męczy,
  • często chodzi na palcach,
  • jest nadwrażliwe emocjonalnie, często się obraża,
  • nawet drobne urazy wywołują gwałtowną reakcję i długotrwałe narzekania,
  • kiedy próbujemy pomóc dziecku w przyjęciu jakiejś pozycji ciała wydaje nam się ono bezwładne, ciężkie lub sztywne,
  • nabycie nowej umiejętności wymaga od dziecka wielu prób i powtórzeń, ale gdy raz ją opanuje jest to efekt trwały,
  • podczas gimnastyki lub rytmiki wielu ćwiczeń nie jest w stanie wykonać, podobnie podczas swobodnych zabaw ruchowych - nie może dotrzymać kroku rówieśnikom,
  • ma słabe wyczucie odległości - często staje zbyt blisko innych ludzi czy przedmiotów,
  • w porównaniu do innych dzieci czy wymogów sytuacji porusza się zbyt szybko lub za wolno,
  • nie lubi dziecięcego baraszkowania z rodzicami lub rodzeństwem; nie lubi turlać się po podłodze, podskakiwać, robić fikołków,
  • zdarza się, że dziecko zaczyna czytać wyrazy od końca,
  • nie ma dominacji jednej ręki i żadna nie jest dostatecznie sprawna,
  • dziecku często przytrafiają się przykre przygody tj. rozlanie mleka, strącenie wazonu, rozsypanie cukru itp.,
  • wiele czynności samoobsługowych wykonuje z trudem, powoli, niezdarnie; do końca ich nie opanowało,
  • nieumyślnie wchodzi lub wpada na meble, ściany, inne dzieci,
  • dziecko trudno jest skłonić do współpracy z dorosłym lub współdziałania z innymi dziećmi; jest uparte,
  • podczas gier zespołowych zdarza się, że biegnie w innym kierunku niż jego drużyna, w inną stronę niż piłka, którą ma złapać, jest zdezorientowane,
  • nowych aktywności fizycznych tj.: jazda na rowerze, pływanie uczy się długo i z mozołem a czasem mimo wysiłku nie udaje mu się ich opanować,
  • nie lubi karuzeli, czasem huśtawki - miewa potem mdłości,
  • okazuje niepokój, gdy musi oderwać nogi od podłoża, np. wejść na wysokie schody, na drabinkę, usiąść na wysokim stołku,
  • cierpi na chorobę lokomocyjną,
  • źle toleruje czesanie, mycie głowy, podczas mycia zębów miewa odruch wymiotny.

LITERATURA:
  • „Co tam się dzieje? Jak rozwija się mózg i umysł w pierwszych pięciu latach życia” L. Eliot Media Rodzina
  • „Co się dzieje z moim dzieckiem?- zaburzenia rozwoju ruchowego i postrzegania” S. Pauli, A. Kisch Warszawa Wydawnictwo Lekarskie PZWL (2004)
  • „Dzieci z zaburzeniami Integracji sensorycznej- zaburzenia rozwojowo-sensoryczne oraz edukacyjne występujące w ramach autyzmu, ADHD, trudności szkolnych oraz zaburzeń dwubiegunowych” P.G. Emmons, L McKendry Andersen Warszawa KE Liber (2007)
  •  „Gry i zabawy z maluchami” J. Silberg, wyd. Media Rodzina (1995)
  • „Gry i zabawy z niemowlakami” J. Silberg, wyd Media Rodzina (1996)
  • „Harmonijny rozwój dziecka” S. Goddard Blythe wyd. Świat Książki (2006)
  • Integracja sensoryczna a neuronauka- od narodzin do starości Warszawa Fundacja Innowacja WSSE (2007)
  • „Odruchy, uczenie i zachowanie- klucz do umysłu dziecka” S. Goddard wyd. Międzynarodowy Instytut Neurokinezjologii Rozwoju Ruchowego i Integracji Odruchów (2004)
  • „Poznanie zmysłów przez zabawę” J. Silberg, wyd KE Liber (2007)
  • „Stymulacja od podstaw- jak stymulować rozwój osób głęboko wielorako niepełnosprawnych” A. Fröhlich Warszawa WSiP S.A. (1998)
  • „Uczenie się przez zmysły. Wprowadzenie do teorii integracji sensorycznej” V.F. Maas, Warszawa WSiP (1998)
  • „Zabawy odprężające dla dzieci” U. Drucker- Vennemann Kielce wyd. Jedność (2003)
  • „Zabawy paluszkowe” K. Sąsiadek wyd. Media Rodzina (2000)
  • „Zabawy rozwijające zmysły” A. Erkert Kielce wyd. Jedność (2002)